Mượn vụ Trác Thúy Miêu phá ngôn gây kích động , BBC mượn cớ nói về "tự do ngôn luận ở Việt Nam"

 Vừa qua, BBC Tiếng Việt có bài viết "Vụ xử phạt Trác Thuý Miêu nói gì về tự do ngôn luận ở VN?" do một luật sư là Ngô Ngọc Trai viết, bài viết cố tình đánh tráo khái niệm giữa "chia rẽ", "kỳ thị vùng miền" với "phản biện xã hội"!

Bất kể ai khi đọc bài viết của Trác Thúy Miêu đều có thể "nổi giận" vì những lời lẽ kích động, gây mâu thuẫn, kỳ thị vùng miền, chia rẽ Nam - Bắc và đặc biệt nó cản trở việc thực hiện công tác phòng chống dịch Covid-19 của TP Hồ Chí Minh. Sau phản ứng đến "phẫn nộ" của người dân từ đó cơ quan chức năng mới vào cuộc xử lý!
Theo lý luận của mình, vị luật sư cho rằng với bài viết ấy của Trác Thuý Miêu thì "không đáng phạt" và "Vụ việc của bà Trác Thúy Miêu xem ra quyền tự do ngôn luận chưa được tôn trọng bởi phía quản lý truyền thông".


Bỏ qua việc viện dẫn các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước Việt Nam về quyền tự do ngôn luận của công dân, chỉ xét trong phạm vi mạng xã hội, mà cụ thể là mạng Faceboook thì ai cũng sẽ thấy, quyền tự do ngôn luận của công dân ở Việt Nam không hề bị gò bó, cấm đoán và đôi khi còn bị buông lỏng quản lý. Trên mạng, công dân được bày tỏ quan điểm rộng rãi về mọi vấn đề từ chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa, giáo dục, luật pháp,... cho đến các ngóc ngách sâu kín nhất của cuộc sống, thậm chí có những thời điểm mà một cá nhân đưa thông tin giả và hàng chục nghìn người đã thoải mái chia sẻ, bình luận theo thông tin giả đó. Ở MXH, chúng ta nhận ra rằng, với mỗi vấn đề được đăng tải, vẫn còn nhiều ý kiến trái chiều, còn nhiều xung đột về cách nhìn nhận.

Chẳng có ai bị bắt bớ, tù đày do các phát ngôn trên mạng xã hội, trừ khi bài viết hay nhận xét đó là vi phạm pháp luật ở mức độ rất nguy hiểm, thông thường các phát ngôn sai sự thật, đưa tin giả thường sẽ bị phạt hành chính, nhắc nhở bởi cơ quan chức năng.
Có thể nói, Facebook ở Việt Nam là bức tranh phản chiếu mức độ cởi mở về quyền tự do ngôn luận của công dân. Do đó, chê trách quyền tự do ngôn luận của công dân qua vụ Trác Thúy Miêu là không thỏa đáng.
Trong bài viết gửi BBC, vị luật sư đã sử dụng cách viết "đánh bùn sang ao" để bênh vực bà Trác Thúy Miêu. Ông này cho rằng đó chỉ là phản biện xã hội, chứ không phải phân biệt vùng miền và cố tình "đánh tráo khái niệm" để cho rằng việc cơ quan chức năng chấn chỉnh các phát ngôn vi phạm pháp luật, kích động chia rẽ vùng miền là quyền tự do ngôn luận của công dân bị xâm phạm.
Trên BBC, vị luật sư Ngô Ngọc Trai viết: "Xét cho cùng những lời nói hay bài viết vốn chỉ là ngôn từ không có khả năng gây hại gì đến vật chất, điều cần thiết chỉ là điều chỉnh tâm lý thái độ tiếp nhận của người nghe. Không gian mạng hiện nay là môi trường dễ khiến người ta đưa ra những quan điểm phản biện chê trách cho nên mỗi người cần trui rèn khả năng tiếp nhận những tranh cãi".
Phải nhấn mạnh rằng, phản biện xã hội được xem là hình thức thể hiện quyền tự do ngôn luận của của công dân. Ở Việt Nam, phản biện xã hội được tôn trọng, khuyến khích nhằm thúc đẩy quá trình dân chủ hóa trong đời sống chính trị xã hội và xây dựng nhà nước pháp quyền.
Theo nghĩa nguyên bản, phản biện xã hội là việc phân tích, đánh giá, lập luận, tranh luận có tính chất độc lập, khoa học của các lực lượng xã hội (bao gồm cá nhân hoặc tổ chức trong xã hội) nhằm khẳng định hoặc bác bỏ, hay đề xuất sửa đổi chính sách, từ đó giúp cho cơ quan có thẩm quyền xem xét, điều chỉnh chính sách phù hợp hơn với lợi ích chung của cộng đồng.
Một bài phản biện phải hội đủ 4 tiêu chí: (1) mang tính khoa học, có tính xây dựng; (2) vì lợi ích của cả xã hội, của cộng đồng; (3) khách quan, trung thực; và (4) tạo ra hiệu ứng xã hội tốt, làm thay đổi xã hội theo chiều hướng tích cực.
Theo 4 tiêu chí trên, bài viết của Trác Thúy Miêu không phải là bài phản biện vì:


- Thứ nhất, bài viết không hướng tới việc xem xét, lập luận, phân tích một cách khoa học để từ đó lựa chọn hoặc đề xuất phương án thay đổi hiện thực theo hướng tích cực. Nói cách khác là bài viết đó không có tinh thần xây dựng, trái lại nó là bài viết gây mâu thuẫn, chia rẽ vùng miền và kỳ thị xã hội, đồng thời làm ảnh hưởng tới nỗ lực phòng chống dịch bệnh ở Việt Nam.
- Thứ hai, bài viết của Trác Thúy Miêu hoàn toàn không xuất phát từ mục tiêu cao nhất là vì lợi ích chung của cộng đồng và tạo ổn định xã hội, nhất là trong bối cảnh TP Hồ Chí Minh đang cần sự chung tay của cả nước để chống dịch. Bài viết tạo nên hiệu ứng tối màu cho xã hội. Làm giảm sự nhiệt huyết của không chỉ các sinh viên đại học kỹ thuật Y Dược Hải Dương mà tác động xấu tới toàn bộ xã hội. Bài viết mà mang lại tác động xấu với xã hội thì chắc chắn đó không phải là phản biện.
- Thứ ba, một bài phản biện xã hội phải thể hiện tính độc lập, khách quan, trung thực. Với tiêu chí này, bài viết của bà Miêu đã không đạt, cho đù nó là góc nhìn độc lập, nhưng lại dựa trên những thông tin thiếu khách quan, thiếu trung thực. Còn việc "Chảnh chọe" thì đó là do bà Miêu tự cảm thấy, tự nghĩ ra trước phản ứng của sinh viên khi người dân đòi hỏi khám ngay. Cần nói thêm, phòng dịch khác với vui chơi giải trí, đó là công việc nghiêm túc cần đến kỷ luật cao và kiến thức chuyên ngành. Ở đây các sinh viên không thể tự làm khi mà chưa được trưởng đoàn, các thầy cô cho phép. Đó là lẽ thường tình!
- Cuối cùng, phản biện xã hội là hoạt động có tính lan tỏa, tạo hiệu ứng tích cực cho xã hội, xuất phát từ tâm huyết của người phản biện và phải được sự ủng hộ, đồng tình của dư luận, được khuếch tán tự nhiên trong đời sống xã hội. Mức độ ảnh hưởng của phản biện xã hội đến đâu trong đời sống xã hội cũng chính là một trong những thước đo cho hiệu quả và chất lượng của hoạt động phản biện xã hội.
Với tiêu chí này, bài viết của Trác Thúy Miêu không phải là phản biện như vị luật sư đã viết trên B.B.C. Việc xử lý những phát ngôn này là cần thiết để trả lại môi trường trong sạch cho mạng xã hội!

Tiến Danh (tổng hợp)

ĐĂNG BÌNH LUẬN

Mới hơn Cũ hơn